Czym jest wypalenie zawodowe?
Wypalenie zawodowe jest to stan długotrwałego przeciążenia emocjonalnego i psychicznego. Na co dzień objawia się poczuciem, że wysiłek, jaki wkładasz w pracę, nie jest równoważony odpoczynkiem, uznaniem i poczuciem sensu.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisuje wypalenie jako syndrom wynikający z chronicznego stresu w miejscu pracy, który nie był skutecznie zarządzany.
Psycholożka Christina Maslach, która jako pierwsza opisała to zjawisko, wyróżniła trzy jego wymiary:
- emocjonalne wyczerpanie – poczucie pustki i braku energii, które nie znika mimo odpoczynku,
- depersonalizacja – dystans, zniecierpliwienie, a czasem obojętność wobec innych ludzi,
- obniżone poczucie dokonań osobistych – przekonanie, że to, co robisz, nie ma już sensu albo że nie jesteś już w tym dobry/a.
„Wypalenie pojawia się wtedy, gdy człowiek traci więź między tym, kim naprawdę jest, a tym, co na co dzień robi. To powolne niszczenie naszych wartości, godności, wewnętrznej siły i woli, powolna erozja ludzkiej duszy.” tłum. wł.
Christina Maslach
Christina Maslach, Michael P. Leiter, The Truth About Burnout: How Organizations Cause Personal Stress and What to Do About It, Jossey-Bass, 1997, s. 17.
Jak rozpoznać pierwsze objawy wypalenia?
Wypalenie zawodowe rozwija się powoli, miesiącami, czasem nawet latami. Często zaczyna się od drobiazgów, które łatwo wytłumaczyć stresem, natłokiem obowiązków czy trudniejszym okresem w pracy. Z czasem jednak zauważasz, że te objawy nie mijają, za to stają się Twoją codziennością.
Wypalenie zawodowe – sygnały ostrzegawcze
- Objawy emocjonalne: drażliwość, zobojętnienie, poczucie bezsensu, złość, frustracja.
- Objawy fizyczne: chroniczne zmęczenie, bóle głowy, napięcia mięśni, trudności ze snem, spadek odporności.
- Objawy poznawcze i behawioralne: trudność z koncentracją, spadek empatii, wycofanie z kontaktów, unikanie obowiązków, sięganie po używki lub kompulsywne zajęcia umożliwiające odcięcie się.
Jeśli podejrzewasz, że wypalenie zawodowe to temat, który może dotyczyć Ciebie
Pierwszym krokiem do odzyskania równowagi jest uświadomienie sobie i nazwanie problemu. Rozmowa z terapeutą lub psychologiem może pomóc zrozumieć, skąd bierze się Twoje przeciążenie i jak je zatrzymać.
Sprawdź także:
Jak się nie wypalić w pracy? 6 kroków, które pomogą Ci uniknąć wypalenia zawodowego
